A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, R, S, T, U, W, X, Y, Z, ż.

B

Bank centralny

To naczelna instytucja systemu bankowego każdego kraju. Spełnia cztery podstawowe funkcje: jest bankiem emisyjnym, tzn. jedynym bankiem uprawnionym do emisji pieniądza; jest bankiem banków – m. in. nadzoruje operacje banków komercyjnych, dokonywane zarówno w walucie krajowej, jak i walutach obcych. Udziela im pożyczek na rozszerzenie działalności kredytowej, a stopa ich oprocentowania wyznacza pośrednio stopy oprocentowania kredytów i depozytów w bankach komercyjnych; jest bankiem państwa – m. in. gromadzi dochody i realizuje wydatki budżetu państwa, udziela rządowi kredytów na sfinansowanie deficytu budżetowego, zarządza długiem publicznym, gromadzi rezerwy złota i dewiz; jest bankiem gospodarki narodowej. Reguluje podaż pieniądza, utrzymując ją na poziomie dostosowanym do aktualnych potrzeb gospodarki, zapewnia dostępność i określa warunki kredytowania oraz reguluje wartość wymienną waluty. Działania te zmierzają do zapewnienia wewnętrznej stabilności gospodarki i jej rozwoju. Bank centralny współpracuje z bankami centralnymi innych krajów, przede wszystkim w zakresie międzynarodowej wymiany walutowej w celu stabilizacji lub regulacji kursów. Bank centralny jest z reguły własnością skarbu państwa, a jego dochody są składnikiem dochodów budżetu państwa. W Polsce bankiem centralnym jest Narodowy Bank Polski.

Bank hipoteczny

Bank wyspecjalizowany w udzielaniu kredytów z zabezpieczeniem hipotecznym na nieruchomościach lub równorzędnych prawach np. prawie do lokalu lub prawie wieczystego użytkowania. Dla banku hipotecznego Ä˝ródłem pozyskiwania środków do udzielania tego rodzaju kredytów jest zasadniczo emisja hipotecznych listów zastawnych. funkcjonowanie tego typu banków opiera się na specjalnej regulacji prawnej, określającej m.in. standardy bezpieczełstwa dla banku (głównie proporcje pomiędzy ilością i wartością wyemitowanych listów zastawnych, a przyjętym zabezpieczeniem hipotecznym) oraz gwarantującej nabywcom listów zastawnych odzyskanie ich środków w razie upadłości banku.

Bank komercyjny(handlowy)

Typ banku, który w oparciu o przyjęte depozyty oraz środki uzyskane z banku centralnego udziela kredytów, które przynajmniej w części stają się nowymi depozytami, kreującymi dodatkową podaż pieniądza. Bank komercyjny prowadzi rachunki bieżące podmiotów gospodarczych (przedsiębiorstw i gospodarstw domowych) i instytucji, przyjmuje depozyty terminowe, udziela kredytów. Ponadto wykonuje inne usługi bankowe na rzecz swoich klientów: m.in. finansuje ratalne zakupy dóbr trwałego użytku, prowadzi skup i sprzedaż walut, prowadzi biura maklerskie, wypożycza klientom sejfy do przechowywania kosztowności i papierów wartościowych. Banki komercyjne mogą byę własnością publiczną, lecz najczęściej są spółkami akcyjnymi.

Blokada środków na rachunku bankowym

W celu zabezpieczenia wierzytelności banku (np. zabezpieczenia kredytu) posiadacz rachunku może ustanowię nieodwołalną blokadę środków pieniężnych, zgromadzonych na rachunkach złotowych lub dewizowych, z jednoczesnym udzieleniem bankowi nieodwołalnego pełnomocnictwa do pobrania z rachunku całej zablokowanej kwoty lub jej części, jeśli dłużnik nie ureguluje zobowiązania wobec banku w terminie. Ustanowienie blokady następuje na podstawie pisemnej dyspozycji posiadacza rachunku i wyklucza możliwość dysponowania zablokowanymi środkami bez zgody banku. Blokada może byę ustanowiona na środkach pieniężnych zgromadzonych na rachunkach: oszczędnościowych, oszczędnościowo - rozliczeniowych, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub lokatach terminowych.

C

Cedent

Osoba dokonująca cesji na rzecz cesjonariusza. W przypadku cesji wierzytelności cedentem jest wierzyciel przelewający przysługującą mu wierzytelność na rzecz innej osoby lub innego podmiotu.

Cesja

Przelew wierzytelności, umowa, przez którą wierzyciel przenosi swoją wierzytelność na inną osobę. Cesja powinna byę dokonana na piśmie, jednak wymogu tego nie stosuje się do cesji wierzytelności z dokumentu na okaziciela. Nabywca wstępuje w prawa wierzyciela z chwilą zawarcia umowy. Zgoda dłużnika nie jest wymagana do ważności dokonania cesji, jednak powinien on byę o przelewie zawiadomiony, aby wiedział, komu ma świadczyę.

Cesjonariusz

Osoba, na rzecz której dokonano cesji.

D

Deweloper (Developer)

Przedsiębiorstwo zajmujące się kompleksową realizacją inwestycji budowlanych.

E

EUROIBOR

Euro Interbank Offered Rate – oprocentowanie kredytów w strefie EURO oferowanych przez bank innemu bankowi. Jest to średnio 57 głównych banków strefy EURO.

EUROLIBOR

London Interbank Offered Rate - stopa procentowa kredytów oferowanych na rynku międzybankowym w Londynie przez 4 główne banki (Bankers Trust, Bank of Tokyo, Barclays i National Westminster) - ustalana o godz. 11:00 czasu londyłskiego.

F

Faktoring

Faktoring jest konkurencyjnym wobec kredytu bankowego sposobem zapewnienia przedsiębiorstwu środków finansowych o charakterze obrotowym, a czasem również sposobem zabezpieczenia przed nieściągalnością należności. Faktoring jest rodzajem specjalistycznego pośrednictwa handlowego, w którym wyspecjalizowana instytucja finansowa (z reguły spółka z udziałem banku) nabywa w drodze cesji od przedsiębiorstw handlowych lub przemysłowych roszczenie o zapłatę należnych im kwot z różnego rodzaju Ä˝ródeł zobowiązanych, a zwłaszcza sprzedaży.

H

Hipoteka

Forma zabezpieczenia wierzytelności, polegająca na ustanowieniu rzeczowego prawa na nieruchomości dłużnika na rzecz wierzyciela w postaci aktu notarialnego wpisanego do księgi wieczystej. W przypadku nie wywiązania się dłużnika ze zobowiązania wobec wierzyciela, ten ostatni ma prawo do przejęcia nieruchomości (lub jej części) na własność (wyłącznie na drodze egzekucji sądowej). Wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki.

I

Indosant (żyrant)

Osoba przenosząca prawa wynikające z weksla lub czeku na inną osobę w drodze indosu.

K

Kapitał kredytu

Kwota kredytu udzielonego przez bank. w oparciu o kapitał bank nalicza odsetki.

Karencja

Okres, w którym bank zwalnia kredytobiorcę od obowiązku spłaty pożyczonego kapitału. Karencja powoduje przesunięcie w czasie obciążeł finansowych, dlatego jej zastosowanie ma sens wtedy, gdy strumieł gotówki generowany przez kredytobiorcę w przyszłości będzie na tyle wysoki, aby zapewnię spłatę skumulowanych zobowiązał.

Kredyt bankowy

Rodzaj kredytu, w którym kredytodawcą jest bank. Cechą kredytu bankowego jest jego zwrotność, terminowość, oprocentowanie oraz zabezpieczenie. W praktyce bankowej wyróżnia się m.in.: ze względu na termin zwrotu kredytu - kredyty krótko-, średnio- i długoterminowe, ze względu na przeznaczenie - kredyty inwestycyjne i konsumpcyjne, ze względu na wysokość oprocentowania - kredyty oprocentowane i nieoprocentowane

Kredyt hipoteczny

Kredyt udzielony pod zastaw nieruchomości. Kredyt hipoteczny jest wiec kredytem udzielanym pod zastaw prawa własności będącego przedmiotem wpisu do księgi wieczystej. Prawo to może zostać obciążone odpowiednią adnotacją (hipoteką) stanowiącą zabezpieczenie dla wierzyciela, który może przejąć własność nieruchomości, jeśli dłużnik nie wywiąże się terminowo ze swoich zobowiązał.

Kredyt indeksowany

Kredyt udzielony w walucie obcej.

Kredyt refinansowy

Kredyt udzielony w celu spłaty istniejącego kredytu lub sfinansowania innych, poniesionych uprzednio przez kredytobiorcę kosztów.

Księga wieczysta (KW)

Szczególny rodzaj rejestru urzędowego ustalający stan prawny nieruchomości. Wpis do księgi wieczystej ma zarówno charakter ewidencyjny (informacyjny), jak i wywołuje skutki materialno - prawne, które kształtują nabywanie i utratę praw rzeczowych na nieruchomości.

Kurs walutowy

Cena obcej waluty wyrażona w pieniądzu krajowym. Określa liczbę jednostek pieniądza krajowego, jaką należy zapłacię za jednostkę waluty obcej.

L

Leasing

Leasing - pochodzi od angielskiego słowa to lease, co oznacza wynająć, wydzierżawię. Jest to rodzaj umowy cywilnoprawnej, na podstawie której jedna strona (finansujący, leasingodawca) przekazuje drugiej stronie (korzystającemu, leasingobiorcy) prawo do korzystania lub korzystania i pobierania pożytków z określonego dobra materialnego na pewien uzgodniony w umowie leasingu okres, w zamian za ustalone ratalne opłaty (raty leasingowe).

LIBOR

Skrót od London Interbank Offered Rate – oznacza oprocentowanie kredytów oferowanych na rynku międzybankowym w Londynie przez 4 główne banki (Bankers Trust, Bank of Tokyo, Barclays i National Westminster).

M

Marża

Wyrażany w kwocie lub w postaci procentu zarobek banku z tytułu udostępnienia Klientowi kredytu. Pożyczając zgromadzone środki, bank powiększa stopę procentową reprezentującą cenę pozyskanego pieniądza o pewną wielkość określaną jako marża. Może być ona podawana procentowo (np.l0%), w punktach bazowych (np. 35 b.p.) lub jako mnożnik stawki bazowej (np.1,25 x stawka L1BOR). Wysokość marży zależy głównie od oceny ryzyka kredytowego dokonywanej przez bank. Nierzadko też wielkość marży jest rezultatem sprawdzania przez bank zdolności kredytowej kredytobiorcy.

O

Ograniczone prawa rzeczowe

Prawa wymienione w kodeksie cywilnym: użytkowanie, służebność, zastaw, własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej oraz hipoteka.

Okres kredytowania

Okres liczony od momentu: przyznania kredytu, postawienia środków do dyspozycji klienta lub wykorzystania przez klienta środków z pierwszej lub ostatniej transzy, do nieprzekraczalnego terminu w jakim kredytobiorca zobowiązany jest spłacię zaciągnięty kredyt (rozumiany jako kapitał).

Okres spłaty kredytu

Okres liczony od spłaty pierwszej raty do spłaty ostatniej raty kredytu.

Okres wykorzystania kredytu

Okres określony w umowie, liczony od dnia wykorzystania pierwszej transzy do dnia wykorzystania ostatniej transzy

Oprocentowanie

Procent (forma dochodu od kapitału pożyczkowego/ kredytowego), uzyskiwanego przez właściciela kapitału (banku) w postaci pieniężnej z tytułu jego udostępnienia innym użytkownikom (kredytobiorcom). Rozróżnia się oprocentowanie stałe i oprocentowanie zmienne.

Oprocentowanie stałe

Oprocentowanie stale w całym okresie kredytowania lub w określonych umową okresach. Na wysokość oprocentowania nie ma wpływu sytuacja na rynku międzybankowym

Oprocentowanie zmienne

Oprocentowanie kredytu lub lokaty uzależnione od sytuacji panującej na rynku międzybankowym. łączna wysokość oprocentowania to najczęściej suma stawek rynkowych (np. WIBOR, LIBOR) i marży banku.

P

Poręczenie

Poręczenie jest rzadko stosowanym zabezpieczeniem. Najczęściej występuje tylko w pewnym okresie kredytowania – np. w przypadku nieuregulowanego stosunku do służby wojskowej lub innych uzasadnionych sytuacjach podwyższonego ryzyka. Poręczycielem jest osoba, która potwierdza możliwość spłaty zobowiązania finansowego innej osoby.

Pożyczka

Umowa pożyczki jest umową, na podstawie której pożyczkodawca przenosi na rzecz pożyczkobiorcy określoną ilość przedmiotów oznaczonych co do gatunku i jakości. Umowa o pożyczkę (w odróżnieniu od umowy kredytowej) nie musi określać celu przeznaczenia środków, jak również nie musi byę umową odpłatną tzn. oprocentowaną.

Prolongata

Wydłużenie okresu kredytowania poza termin podany w umowie i określenie nowej liczby i wysokości rat lub zmiana terminu płatności rat kapitałowych kredytu oraz określenie nowej ich liczby i wysokości.

Promesa kredytowa

Pisemne przyrzeczenie udzielenia kredytu wystawiane przez bank.

Prowizja

Prowizja naliczana jednorazowo jako procent od kwoty kredytu. Płatna przez kredytobiorcę z reguły w momencie lub wkrótce po podpisaniu przez niego umowy kredytowej.

Przewalutowanie

Oznacza możliwość zmiany waluty kredytu na inną w okresie kredytowania; Zmian ta, najczęściej obarczona jest dodatkową prowizją bankową zapisana w umowie kredytowej.

R

Rata kredytowa

To z reguły miesięczna płatność - część należności pieniężnej zawierająca kapitał i odsetki, wymagana przez bank z tytułu udzielonego kredytu. Rozróżnia się dwa rodzaje rat:

Rata malejąca

Część kapitałowa raty jest stała, zaś część odsetkowa maleje wraz ze spłatą kapitału w kolejnych ratach. Przy tym rodzaju spłaty łączne raty są coraz niższe.

Rata stała (annuitetowa)

Suma części kapitałowej i odsetkowej jest stała. Kredytobiorca w całym okresie kredytowania płaci tę samą kwotę. Spłata kapitału następuje wolniej niż przy ratach malejących, co sprawia, że całkowita suma odsetek płaconych przez kredytobiorcę jest wyższa.

Rynek pierwotny nieruchomości

Obrót nieruchomościami nowo wybudowanymi i zakupowanymi od developerów, spółdzielni mieszkaniowych, TBS itp.

Rynek wtórny nieruchomości

Obrót nieruchomościami, które już były użytkowane.

Ryzyko kursowe

Możliwość poniesienia straty lub osiągnięcia zysku, które występuje przy kredytach indeksowanych do waluty obcej, wskutek dewaluacji lub rewaluacji waluty, wahał kursów walut i stóp procentowych na rynkach zagranicznych. W przypadku dewaluacji, spadku kursu walutowego, bądÄ˝ obniżki stopy procentowej posiadacze avoirów w danej walucie mogą ponieść stratę.

S

Stawka bazowa

Stopa procentowa w oparciu, o którą banki określają własne stawki procentowe. Za stawkę bazową często przyjmuje się: stopy procentowe obowiązujące na międzybankowym rynku pieniężnym (np. stawka LIBOR), stopy procentowe banku centralnego (np. stopa kredytu redyskontowego lub lombardowego).

Stopa procentowa

To wielkość mierzona procentowo wyrażonym stosunkiem kwoty, którą płaci się za użytkowanie kapitału pieniężnego do wielkości tego kapitału, najczęściej ustalana na okres roku. Stopę procentową ustalają banki i określa ona, jaką sumę należy zapłacić za udzieloną przez niego pożyczkę lub jaką kwotę płaci bank klientowi za to, że przechowuje on swoje oszczędności w tym banku. Stopa procentowa w bankach komercyjnych oscyluje wokół poziomu ustalonego przez bank centralny. Jeżeli stopa procentowa wzrasta, to maleje popyt na kredyty, a wzrasta skłonność do oszczędzania i odwrotnie.

T

Termin wymagalności (zapadalności)

W bankowości termin zwyczajowo stosowany w odniesieniu do pasywów banku, oznaczający dzieł, w którym zgodnie z umową zawartą z klientem zobowiązanie banku powinno zostać uregulowane (np. umowny dzieł zwrotu depozytu klientowi). Termin wymagalności może dotyczyę konieczności uregulowania zobowiązania w całości lub tylko spłaty odsetek należnych klientowi.

Transza

Część większej całości; uzgodniona rata pożyczki lub kredytu, która może byę wykorzystana, jeśli wymaga tego sytuacja lub umowa kredytowa. Wypłaty w transzach dokonywane są np. wtedy, gdy kwota przyznanego kredytu jest wysoka lub inwestycja, na budowę/kupno której jest zaciągany kredyt nie została zakołczona. Bank wypłacając kredyt etapami zmniejsza ryzyko kredytowe, gdyż może wstrzymać lub nawet odmówię dalszych wypłat, kiedy kredytobiorca nie spełni warunków określonych w umowie (np. nie dotrzyma harmonogramu realizacji inwestycji).

Tytuł egzekucyjny

Prawomocne orzeczenie sądu, akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji lub inne orzeczenie, tytuł, ugoda lub akt, które z mocy ustawy taki tytuł stanowią.

Tytuł wykonawczy

Tytuł egzekucyjny po nadaniu mu przez sąd klauzuli wykonalności.

U

Ubezpieczenie pomostowe kredytu

Ubezpieczenie pomostowe jest okresowym ubezpieczeniem obowiązującym do momentu uprawomocnienia się wpisu hipoteki na rzecz banku w księdze wieczystej. Jego koszt ponosisz kredytobiorca płacąc (w zależności od banku) składkę miesięczną/ kwartalną/ półroczną lub roczną. W większości banków istnieje możliwość doliczenia sumy ubezpieczenia do kwoty kredytu, a tym samym rozłożenia kosztu na dużą ilość rat miesięcznych. Zdarza się, że niektóre banki stosują podwyższone oprocentowanie w okresie wzmożonego ryzyka związanego z brakiem docelowego zabezpieczenia w postaci hipoteki.

Umowa kredytowa

Umowa zawierana między bankiem, a kredytobiorcą. W umowie tej wyszczególnia się cel, na jaki kredyt jest udzielany, termin postawienia kredytu lub transzy dla kredytobiorcy, oprocentowanie kredytu i wysokość prowizji, wysokość i termin spłaty poszczególnych rat, zakres uprawnieł banku związanych z zabezpieczeniem zwrotności kredytu.

W

Wcześniejsza spłata kredytu

Spłata kredytu dokonywana przed terminem płatności określonym w umowie kredytowej.

Weksel

Weksel in blanco to papier wartościowy zobowiązujący kredytobiorcę do bezwarunkowego zapłacenia określonej kwoty w oznaczonym terminie. Niezbędny dla jego ważności jest podpis wszystkich Kredytobiorców i standardowa formuła . Inne elementy, takie jak: data, miejsce wystawienia weksla, termin i miejsce płatności nie są uzupełniane. Uzupełnieniem zobowiązania wynikającego z wystawienia weksla in blanco jest deklaracja wekslowa (treść porozumienia). Deklaracja wekslowa zawiera m.in.: określenie kwoty, na którą weksel może byę wypełniony, określenie rodzaju i terminu płatności, itp.

WIBOR

Warsaw Interbank Offered Rate - oprocentowanie po jakim banki udzielą pożyczek innym bankom, ustalane o godz. 11:00.

Wkład własny

Udział kredytobiorcy w całkowitym koszcie finansowanej inwestycji. Mogą to być: środki pieniężne, wartość przedpłat, rat, zadatków wniesionych na poczet zakupu/wykupu nieruchomości; koszty poniesione przez wnioskodawcę związane z realizowaną inwestycją i zaakceptowane przez bank. Do kosztów tych nie zalicza się kosztów związanych z uzyskaniem kredytu (tj. kosztów wyceny lub ekspertyzy dla określenia wartości bankowo-hipotecznej danej nieruchomości, koszty opłat związanych z uzyskaniem zabezpieczeł, prowizji, opłat bankowych itp.)

Wniosek kredytowy

Pisemna prośba o udzielenie kredytu, złożona przez kredytobiorcę (najczęściej na formularzu bankowym).

Z

Zdolność kredytowa

To zdolność do spłaty kredytu wraz z odsetkami w ustalonym w umowie kredytowej terminie. ÂŹródłem spłaty kredytu może byę nadwyżka przychodów pieniężnych kredytobiorcy, przekraczająca koszty jego działalności, a w razie braku takiej nadwyżki - majątek kredytobiorcy nadający się do upłynnienia. Różnorodne wskaÄ˝niki zdolności kredytowej, ustalane jako stosunek nadwyżki finansowej do sumy rat kredytu i odsetek, informują o stopniu obsługi kredytów i pożyczek w danym okresie (ile razy dochód z działalności jednostki gospodarczej pokrywa np. roczne zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów). Zdolność kredytowa jest podstawowym i nieodzownym warunkiem uzyskania kredytu.

Ż

Żyrant (indosant)

Osoba przenosząca prawa wynikające z weksla lub czeku na inną osobę w drodze indosu.